30 jaar neoliberaal beleid heeft de volkshuisvesting kapot gemaakt

De politiek is de afgelopen decennia met een sloophamer door het woonbeleid gegaan. En dat is te merken. De gevolgen zijn desastreus. Hoewel de huidige woningcrisis nog steeds flink huishoudt, steekt de overheid wederom de kop in het zand. Wij van Uitgewoond, een samenwerkingsverband van jongerenorganisaties gesteund door 12.300 petitieondertekenaars, vinden het hoog tijd dat er actie wordt ondernomen. De maat is vol. De overheid moet nu haar verantwoordelijkheid nemen.

Zelfs het Ministerie van Volkshuisvesting werd in 2010 opgedoekt en er kwam een belasting op sociale huurwoningen.

“Bevordering van voldoende woongelegenheid is voorwerp van zorg der overheid.” Aldus artikel 22 lid 2 van de Nederlandse grondwet. Er was een tijd dat de overheid deze kerntaak ten volste in uitvoering bracht. Ministers, staatssecretarissen en wethouders zorgden voor de bouw van complete wijken en soms zelfs steden. Wijken die door de regie van de overheid niet alleen betaalbaarder maar ook beter, ruimer en groener waren dan de oplevering van de markt.

Vanaf de jaren ’80 ging de overheid de waarborging van dit grondrecht op wonen anders invullen. Ze stelde de voorwaarden voor huisvesting, maar liet de uitvoering over aan de markt. De financiële banden met woningbouwcorporaties werden doorgesneden en financiële rendabiliteit werd in de loop van de tijd het hoogste doel, in plaats van de zorg voor voldoende volkshuisvesting. De doelgroep voor sociale huur werd steeds kleiner gemaakt; de onderwijzer of verpleegkundige moest het maar uitzoeken op de vrije woningmarkt. Zelfs het Ministerie van Volkshuisvesting werd in 2010 opgedoekt en er kwam een belasting op sociale huurwoningen.

De overheid lijkt haar grondwettelijke taak volledig te zijn vergeten.

De gevolgen van deze liberalisering zijn schrijnend. Wachtlijsten voor sociale huurwoningen zijn in sommige steden langer dan 10 jaar, voor starters is het bijna onmogelijk om een betaalbare hypotheek te krijgen -een koopwoning kost nu gemiddeld €337.000 euro- en als het lukt om een woning te vinden dan kost dat ons een steeds groter deel van ons inkomen. Het meest schokkende is nog dat het aantal daklozen in de afgelopen 10 jaar ruim is verdubbeld. Het aantal jongeren tussen de 18 en 30 zonder huis is zelfs verdrievoudigd.

Om het probleem op te lossen moet de overheid de regie weer naar zich toe trekken.

Om het probleem op te lossen moet de overheid de regie weer naar zich toe trekken. Om daartoe de aanzet te geven zijn jongeren samengekomen in het samenwerkingsverband Uitgewoond. Uitgewoond wil dat de overheid met een groot plan komt op het gebied van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening waarin ze omschrijft hoe ze er samen met gemeenten en provincies voor gaat zorgen dat de woningcrisis wordt opgelost. Om deze taak prioriteit te geven in het nieuwe kabinet willen de initiatiefnemers dat het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu terugkeert.

We eisen dat de politiek komt met een nieuwe visie op volkshuisvesting.

Uitgewoond schrijft in haar manifest, dat deze week is overhandigd aan de Tweede Kamer, dat het nieuwe kabinet na de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 er voor moet zorgen dat er geen belasting meer geheven zal worden op sociale huur, er moet een maximumhuurprijs komen en 1% van de rijksbegroting moet gereserveerd worden voor het bouwen van goede woningen door geoormerkte subsidie te geven aan de woningbouwcorporaties. Want de overheid moet volgens Uitgewoond nu haar verantwoordelijkheid nemen. Daarom pleiten de jongerenorganisaties ervoor dat de hele keten – van beleidsmakers tot woningcorporaties, van opiniemakers tot wetenschappers – zich inspant om een nieuwe visie op volkshuisvesting te ontwikkelen.

Uitgewoond is een breed samenwerkingsverband gesteund door de Jonge Socialisten (PvdA), DWARS (GL), PINK! (PvdD), Oppositie (Denk), PerspectieF (CU), FNV Jong, CNV Jongeren en 12.300 ondertekenaars

aan het laden